ترجمه متون تخصصی به کمک تیم مجرب و متخصص کانون

ترجمه متون تخصصی و ترجمه مقاله های معتبر و بروز ISI توسط تیم متخصص و مجرب کانون. به طور سنتی، ترجمه متون تخصصی و علمی تابع بحث های نظری ترجمه بوده اند. زمانیکه این گونه از ترجمه ها انجام می گیرد، منطق اساسی این است که ادبیات شامل تعریف خلاقانه ی زبان می شود و مترجم را مجبور نموده که زبان را به صورت خلاقانه ی مشابهی مجددا تعریف نماید و این درحالی است که مترجمین متون فنی و علمی تنها به نوعی از گفتمان می پردازند که لغات (اصطلاحات) آن به طور معمول یکپارچه و غیرمبهم و دارای معادل های از پیش آماده شده بوده و استفاده از زبان (سبک)، ساده و سرراست می باشد.

به عبارت دیگر، هر شخصی که دارای دانش نسبتا خوبی از زبان بوده و دانش فنی یا علمی بالایی داشته باشد می تواند یک متن فنی (یا علمی) خوب بنویسد، درحالیکه، افراد انگشت شماری می توانند یک شعر یا رمان خوب را حتی در زبان مادری خود به رشته ی تحریر در آورند. در زمینه ترجمه هم داستان از همین قرار است. در نتیجه، ترجمه ی ادبی (شامل ترجمه ی کتاب مقدس) همیشه نیازمند تفکر جدی بوده است، درحالیکه ترجمه ی فنی تنها نیازمند متخصصین فنی خوبی بوده که اصطلاحات تخصصی را می شناسند.

 

نظر نویسندگان کلاسیک در زمینه  ادبیات ترجمه

نویسندگان کلاسیک در زمینه  ادبیات ترجمه ، همچون شلایر ماخر (Schleiermacher)، حتی عنوان مترجم را برای افرادی که متون غیرعلمی یا بسیار تخصصی (مذهبی و فلسفی) را ترجمه می کنند، در نظر نمی گیرند تا بدین شکل بازنمایی کاملی از خط سنتی فکری در این زمینه شکل گیرد. بگذارید تا بخشی از متن معروف این نویسنده را که شاید کمتر شناخته شده باشد به زبان انگلیسی بازگو کنم:

هر قدر که نویسنده کمتر در متن اصلی ظاهر شود، بیشتر به عنوان عامل درک کننده متن رفتار نموده و تابع نظم مکانی و زمانی خواهد بود و در این حال ترجمه متون تخصصی بیشتر به تفسیر ساده وابسته می باشد.

در نتیجه، مترجمِ مقالات روزنامه و ادبیات سفر در ابتدا بسیار به یک مفسر نزدیک است، و زمانیکه اثرش ادعاهای بزرگی را داشته و وی می خواهد به عنوان یک هنرمند شناخته شود، امکان مضحک شدنش بسیار زیاد می باشد. از سویی دیگر، هر میزان که نوع بینش و قالب بندیِ خاص نویسنده در ترجمه ی ارائه شده غالب تر باشد، وی به میزان بیشتری از اصول آزاد پیروی کرده و یا تابع نظمی است که توسط احساساتش تعریف می شود و بدین شکل اثر وی بیشتر بخشی از یک حوزه ی رفیع تر هنر خواهد بود {…}. در نتیجه، بر مبنای این مقیاس دوگانه، مترجم در جایگاهی به مراتب بالاتر از مفسر قرار می گیرد تا جایی که به زمینه ی مناسبش دست یابد.

این زمینه ی مناسب، آن دسته از محصولات ذهنی علوم و هنر است که در آنها قدرت های ترکیبی خاص و آزاد نویسنده و روح زبان، که مخزنِ سیستمی از مشاهدات و سایه های خلق و خو می باشد، ارکان اصلی هستند. در این زمینه  مناسب، متن مورد نظر دیگر به هیچ وجه حکمفرما نیست، بلکه تحت تسلط افکار و احساسات قرار دارد. در این زمینه ی مناسب، متن مورد نظر تنها از طریق گفتار متن شده است و تنها در رابطه با گفتار حضور دارد.

{…} در نتیجه، زمانیکه گوینده عامدانه نقاط مبهم پنهان را ایجاد نمی کند، و یا به منظور فریب دادن و یا عدم توجه خطایی را مرتکب می شود، هر شخصی که زبان و حوزه ی مورد نظر را می شناسد می تواند این گوینده را درک نماید، و حداکثر تنها تفاوت های غیرمهم در استفاده از زبان ظاهر می شوند. {…} بنابراین ترجمه کردن در این حوزه تقریبا یک فعالیت مکانیکی است {…} و در این نوع ترجمه، اگر از آنچه که به وضوح اشتباه است اجتناب شود، تمایز کمی بین بهتر و بدتر وجود دارد. (Schleiermacher, 1813)

ترجمه متون تخصصی در دوران گذشته

با این حال نیازی نیست که به قرن 19 متوسل شویم تا این نوع ملاحظات را درک نماییم. فیلسوف اسپانیایی ارتگا وای گاست (Ortega y Gasset) در سال 1937 نوشت که ترجمه متون تخصصی امکان پذیر است (درحالیکه ترجمه ی متون ادبی غیرممکن می باشد) زیرا متون فنی به زبان های طبیعی نوشته نمی شوند.

این نوع متون، خود نوعی از ترجمه بوده که به یک زبان کم و بیش مصنوعی (به احتمال زیاد منظور وی از زبان، مجموعه اصطلاحات است) انجام گرفته اند. اگر چیزی مدرن تر می خواهید، دایره المعارف بسیار تاثیرگذار بریتانیکا (4-1974:22:583) در مدخل خود در زمینه ترجمه می گوید که ترجمه ی متون فنی تنها نوع ترجمه است که در آن ترجمه ها می توانند به اندازه ی متن اصلی خوب باشند. در ادامه ی این بحث مطرح شده است که در متون ادبی، ترجمه ها یا در درجات پایین تری نسبت به متون اصلی قرار دارند و یا ترجمه های “واقعی” نیستند.

در واقع، بحث در زمینه ترجمه متون تخصصی ، به طور سنتی با وسواس بیش از حد ترجمه در زمینه ی متعارف بودن همراه بوده است (Franco Aixela, 2001). به نظر می رسید که تنها ترجمه ی کتاب مقدس و آثار نویسندگان کلاسیک ارزش مورد بحث قرار گرفتن در زمینه ی یک فعالیت ثانوی یا کمکی، همچون ترجمه، را دارند (و باقی مطالب فقط “مکانیکی” می باشند). حتی این نوع ترجمه هم در ابتدا در هیچ سطحی از ترجمه، چندان ارزش مطرح شدن را نداشت.

در راستای همین تفکر، زمانیکه یونسکو خواستار این است که نام مترجم باید همیشه ذکر گردد، نام مترجمین متون فنی به ندرت در گوشه و کنار اثر چاپ شده ی آنها، بخصوص در مجله های علمی، به چشم می خورد.

این حقیقت گزاره ی فعالیت مکانیکی را تقویت کرده و جایگاه مترجمین فنی را تا حد یک پشتیبان فنی تنزل می دهد، تا جایی که مترجم فقط یک آیینه ی زبانشناختی است که هیچ اثر خاصی بر محتوا، بینش و تاثیر متن چاپ شده ندارد و این هم در صورتی است که فرض کنیم مترجم از اصطلاح شناسی مربوط به آن حوزه ها آگاهی دارد.

تناقض کار در مسئله ی پرداخت دیده می شود زیرا برای ترجمه متون تخصصی مبلغ بیشتری در مقایسه با ترجمه ی متون ادبی پرادخت می گردد. استدلال کم و بیش صریحی (این استدلال به صورت مستقیم از قانون عرضه و تقاضا استنتاج شده است) که مطرح می شود این است که افراد انگشت شماری می توانند یک متن فنی پیچیده را درک کرده و ترجمه کنند درحالیکه تقریبا همه قادرند یک متن ادبی را درک نموده و در نتیجه ترجمه کنند (!!).

با این وجود، به نظر می رسد که اوضاع به آرامی در حال تغییر است و اخیرا (حداقل در نیمه ی دوم قرن بیستم) این امکان وجود دارد که اندیشمندان و متخصصینی را بیابیم که از پیچیدگی نقش مترجم فنی حمایت می کنند تا بتوانند بدین شکل این تضاد آشکار را توضیح دهند. به عنوان مثال، جامپلت (Jumpelt) (1961:35) استدلال می کند که:

ترجمه متون تخصصی از نگاه مطالعات اخیر

مطالعه ی حاضر مخالف این دیدگاه است که متون علمی می توانند به طور کامل و یا راحت تر ترجمه شوند {…}. عکس این قضیه صحیح است: مقتضیات بسیار برجسته تعیین شده برای ترجمه متون تخصصی و ترجمه مقاله به روشنی این موارد را از انواع دیگر جدا می کنند و موجب می شوند که این نوع ترجمه ها در نوع خود نیازمند تحقیق و بررسی باشند.

فراتر از بحث کیفیت یک ترجمه خوب، ترجمه متون تخصصی باید به عملکرد ارجاعی زبان و قراردادهای زبان فنی نیز احترام گذارد و این درحالی است که چنین چیزی در انواع دیگر ترجمه دیده نمی شود. در این نوع ترجمه، دقت بالا در زمینه ی درک دنیای اطراف بسیار حائز اهمیت می باشد.

حقیقت این است که ترجمه مقاله همیشه بخش بزرگی از ترجمه را به خود اختصاص داده است و این قضیه در زمان فعلی نیز، که در آن تبادل اطلاعات فنی و مفسران جامعه عوامل ضروری و تعیین کننده ای در جوامع پیشرفته ی دارای فناوری های مدرن هستند، دارای اهمیت بیشتری است.

این نکته در نهایت در اکثر مدارک دوره ی کارشناسی ترجمه در سراسر جهان خود را نشان می دهد. آنچه که دیده می شود این است که به طور روزافزون توجه بسیار زیادی به ترجمه ی فنی شده تا نیازهای بازار برطرف شود و این برابر با قرار دادن ترجمه ی ادبی به عنوان یک موضوع اختیاری در جایگاهی پایین تر و ثانویه می باشد.

علاوه بر این، افزایش چشمگیر مطالعات دانشگاهی در زمینه ی زبان برای اهداف خاص و همچنین مطالعه ی آکادمیک اصطلاح شناسی به عنوان شاخه ای از زبانشناسی، منجر به به وجود آمدن آگاهی جدیدی از پیچیدگی و ساختار این نوع از متون و ترجمه ی آنها شده است.

در مجموع، به نظر می رسد که امروزه توافق بهتری در این زمینه وجود دارد که ترجمه ی فنی شایستگی توجه بیشتر را دارد، فقط بدین خاطر که این نوع ترجمه خروجیِ حرفه ای اصلی برای اکثر آن افرادی است که در رشته ی ترجمه ی دانشگاه های ما ثبت نام نموده و مدرک خواهند گرفت.

جهت سفارش ترجمه کلیک کنید.